(DVHNN) Dạy học là một bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể bằng phương pháp sư phạm đặc biệt. Phương pháp dạy học và cách học hiệu quả là yếu tố hết sức quan trọng, khi đã xác định được mục đích, xây dựng được một nội dung chương trình dạy học, phương pháp dạy của thầy và học của trò sẽ quyết định chất lượng của quá trình giáo dục. Giảng viên giữ vai trò chủ đạo trong toàn bộ tiến trình dạy học.

Trên nguyên tắc phát huy tính tích cực học tập của người học, tìm tòi nghiên cứu những phương pháp giảng dạy nhằm cho việc học tập của người học trở thành một hoạt động độc lập và có ý thức, từ đó khai thác tiềm năng trí tuệ, kiến thức của người học, tổ chức tìm ra những phương pháp học tập sáng tạo nhất. Phát triển con người là chìa khóa của sự phát triển xã hội và ngược lại. Nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Bản thân xin bàn thêm một số vấn đề sau.

Một là: Người thầy phải uyên thâm về chuyên môn, phương pháp giảng dạy chống quá tải nhận thức khi sử dụng sự hỗ trợ của Multimedia (Đa phương tiện).

Chất lượng giáo dục phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó chất lượng người thầy có vai trò đặc biệt quan trọng, người thầy phải tâm huyết với nghề, trình độ phải uyên thâm, nắm chắc đánh giá sát đúng đối tượng người học, có phương pháp giảng dạy phù hợp, nếu chỉ dừng ở truyền tải nội dung, khi giảng không có hướng mở, không có tính phát triển thì người học thấy khô, khó hiểu, thiếu tính hấp dẫn. Quá trình giảng dạy tạo khí thế, tinh thần học tập, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, tạo ra tính hấp dẫn, sự tự tin, thể hiện sự vững trắc về nội dung khi giảng dạy

Cuộc cách mạng giáo dục đã qua hai giai đoạn (bút lông nghiên mực và phấn trắng bảng đen), nay là giai đoạn (bàn phím và màn hình). Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học và phương tiện kỹ thuật (mà hạt nhân là máy tính điện tử) để thu thập xử lý và khai thác có hiệu quả các nguồn thông tin. Những thành tựu công nghệ thông tin đã được ứng dụng trong giáo dục ngày càng phát triển, các phương tiện giảng dạy được trang bị ngày càng phổ cập rộng rãi và hiện đại. Vấn đề cần quan tâm ở đây là người thầy chống sự lạm dụng các phương tiện dạy học gây nên sự quá tải nhận thức cho người học. Vì trong dạy học có sự hỗ trợ của Multimedia (đa phương tiện) là dạy học với sự hỗ trợ của nhiều kênh thông tin phối hợp, trong đó có hai kênh chủ yếu là kênh từ ngữ và kênh hình ảnh. Từ ngữ có thể được in, hoặc có hiển thị (chữ trên tài liệu hay trên màn hình), hay được nói ra (lời thoại hay lời tường thuật). Hình ảnh có thể là ảnh tĩnh (ảnh minh họa, ảnh chụp, biểu đồ, đồ thị, bản đồ…). Xuất phát từ vai trò của nhận thức, người thầy cần nắm chắc đặc điểm của phương tiện dạy học để vận dụng cho phù hợp trong quá trình giảng dạy, với sự hỗ trợ của các phương tiện dạy học hiện đại, giáo viên có thể lựa chọn để làm cho bài giảng sinh động hơn và hiệu quả hơn. Để làm tốt điều này, ngoài kiến thức chuyên môn và kỹ năng sư phạm, giáo viên cần phải hiểu rõ hoạt động của người học trong môi trường với sự hỗ trợ của meltimedia. Nắm rõ cách huy động nguồn nhận thức của người học khi tiếp nhận thông tin và giản lược tối đa những thứ không cần thiết, tránh các trường hợp giáo viên lạm dụng chuẩn bị bài giảng rườm rà, hình ảnh minh họa sử dụng nhiều lần, không phù hợp với nội dung, thiết kế bài giảng không phù hợp với tâm lý người học. Hiện nay nhiều người thầy quá trình sử dụng máy tính còn hạn chế, thể hiện siêu liên kết các slides, video, âm thanh, sử dụng các phím tắt còn yếu. Thật nguy hiểm có quan điểm cho rằng chỉ cần giỏi chuyên môn là được, không chịu học hỏi, khi sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại thì lúng túng, thiếu hiểu biết .

Hai là: Phải nâng cao sáng kiến và lòng hăng hái. Đột phá trong khâu phương pháp lấy người học làm trung tâm.

Bất kỳ người thầy nào, chỉ cần với điều kiện bình thường phải “dám nghĩ, dám đề xuất, dám áp dụng”. Nếu có quyết tâm lấy chất lượng giáo dục làm chính, lại chịu học, chịu hỏi, chịu khó suy nghĩ tay chịu khó làm, thì nhất định sẽ có nhiều sáng kiến hay, ắt trình độ phương pháp giảng dạy tốt, đẩy mạnh được chất lượng giáo dục. Để nâng cao chất lượng dạy học, trước hết phải nói đến chất lượng người thầy, vì muốn đạt được các mục tiêu giáo dục thì không ngừng nâng cao chất lượng người dạy. Cần phải xây dựng một môi trường hướng vào người học, lấy người học làm trung tâm. Cả thầy và trò đều phải phát huy tính độc lập, tự chủ sáng tạo, để đi đến việc dạy, học có chất lượng, có hiệu quả. Giáo viên tìm tòi nghiên cứu, sau đó tạo ra các tình huống nhận thức, thường là các tình huống mâu thuẫn, lôi cuốn người học cùng với giáo viên tháo gỡ từng vấn đề. Từ đó người học phải tích cực tư duy, theo dõi bài giảng một cách tập trung với sử dụng tối đa trí tuệ và tính tích cực vào việc học tập. Nếu chỉ dừng ở việc truyền đạt những kiến thức khô khan, một chiều thì không thể làm người học tiếp thu hiệu quả. Hơn nữa khi đứng trên bục giảng, ngoài dạy “chữ”, còn dạy “người”. Đòi hỏi người thầy không đơn thuần chỉ giỏi chuyên môn, mà còn là người có những phẩm chất đạo đức tính siêng năng, lễ độ, trung thực khoan dung, tôn trọng kỷ luật…Đúng như Giáo sư Ngô Bảo Châu từng phát biểu “ Từ trải nghiệm làm việc ở Pháp cũng như ở Mỹ tôi hiểu ra rằng, môi trường học tập lành mạnh là điều kiện tiên quyết cho sự trưởng thành của những nhà khoa học trẻ. Môi trường khoa học lành mạnh chính là nơi học thuật và đạo đức ”.

Ba là: Đòi hỏi người dạy có trình độ tin học, nhất là khả năng ứng dụng khai thác Internet.Không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn đặc biệt là trình độ ngoại ngữ

Thầy Chu Văn An xưa từng nói: “…Rồi đất nước này không biết rồi sẽ đi đến đâu. Ta chưa từng thấy nước nào coi nhẹ sự học mà khá lên được”. Điều đó thể hiện tầm nhìn sâu rộng, coi trọng việc học của quốc gia dân tộc. “ Học mới chỉ có mắt, hành mới có chân. Có mắt, có chân mới tiến được. Có biết mới làm, có làm mới biết, nhưng cái biết trong làm, mới là cái biết sâu sắc, thiết thực nhất”. Thấy được giá trị của cuộc sống hiện đại, trách nhiệm của mình với sự nghiệp giáo dục (Today is the first day of the rest of your life/ tạm dịch: Hôm nay là ngày đầu tiên trong phần còn lại của cuộc đời  bạn). Với tinh thần học để dạy, dạy để học Ông trùm tin học Bill Gates nói: “Mọi thông tin đều nằm trên 10 ngón tay của bạn”. Ngoài kiến thức chuyên môn, kỹ năng sư phạm, chúng ta không chỉ dừng ở sử dụng thành thạo Powerpoint, Máy chiếu, Scan, hay các phương tiện giảng dạy hiện đại khác… mà phải biết và sử dụng khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên quý đó là Internet, giúp việc nghiên cứu, giảng dạy đạt kết quả cao. Nhiều trường hợp, giáo viên có nhiều cố gắng chuẩn bị giáo án điện tử, lo lắng cho chất lượng bài giảng, tiết giảng, download các Video Youtube chứng minh bổ trợ cho bài học. Nhưng khi vận dụng cho tiết dạy thì lại không sử dụng được, bó tay trước khả năng làm chủ phương tiện giảng dạy hiện đại, sự bất lực trước lớp học. Lý do chính ở đây bản thân người dạy không biết sử dụng các phần mền tương thích hỗ trợ để đọc các đoạn video đó. Không đọc được trên Window Media Player, thì phải biết sử dụng phần mền đọc đuôi FLV, hoặc Total Video Player, Media Player Classic… dẫn đến lúng túng trong phương pháp, thiếu tự tin khi đứng lớp.

Phương pháp dạy của giáo viên là cực kỳ quan trọng, thầy cô giáo là người tiên phong đổi mới phương pháp dạy, đồng thời tăng cường bồi dưỡng phương pháp, thói quen, khả năng tự học cho người học. Cùng với sự hội nhập giao lưu quốc tế. Điểm nóng hiện nay là trình độ ngoại ngữ của đội ngũ giảng viên, biết khó nhưng vẫn phải học, dù có muộn còn hơn không, thập trí phải tự học để không ngừng nâng cao trình độ ngoại ngữ. Bà Trần Thị Phỉ, phó phòng khảo thí, đảm bảo chất lượng Trường ĐH Kinh tế TP cho biết: “ Trình độ tiếng Anh đầu vào của đa số sinh viên của trường sau 7 năm học phổ thông nằm dưới mức tiền trung cấp. Cụ thể trình độ các kỹ năng: nghe trình độ vỡ lòng dưới sơ cấp, nói dưới sơ cấp, đọc dưới sơ cấp – tiền trung cấp, viết dưới sơ cấp”. Chúng ta hình dung và buồn thay khi bản thân trên cương vị người thầy lại đọc sai, thậm chí bỏ qua không giám đọc một từ tiếng Anh khi đứng lớp.

Thiết nghĩ việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình dạy học là một xu thế tất yếu và là một giải pháp phát huy hiệu quả tính tích cực học tập và sự phát triển trí tuệ của người học, xây dựng cho người học có động cơ thái độ học tập đúng đắn. Đất nước đang chuyển mình bước vào kỷ nguyên hội nhập. Trên hành trình ra Biển lớn ngoài việc trang bị cho mình kiến thức chuyên môn vững chắc, mỗi chúng ta cần phải hoàn thiện vốn ngoại ngữ của mình. Nếu không sở hữu ít nhất một ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, chúng ta sẽ bị gạt ra khỏi vệ đường hội nhập. Đặc biệt là xây dựng cho đội ngũ giáo viên một tinh thần tự học, trách nhiệm, có một ý thức chủ động cải tiến, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp. Có như vậy chất lượng giáo dục ngày càng được cải thiện đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra.

Đỗ Văn Thịnh

Giảng viên  Khoa QSC – Trường Đại Học Nguyễn Huệ

BIÊN HÒA – ĐỒNG NAI

Email: dovanthinhlq2@yahoo.com – ĐT: 0988.369.406

http://dvhnn.org.vn/

About data4kid

Vì trẻ em Việt Nam Hôm nay & Ngày mai / For Vietnamese Children Today & Tomorrow ( Mẫu đăng ký nhận tất cả tài liệu từ dự án: http://wp.me/p1Vk8a-12L )

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s